Toroq

  • Nov 11, 2018 17:00
  • Miktub minn Benny Borg Bonello

    Ix-xita li għamlet dan l-aħħar ħarġet aspett ieħor li rridu nieħdu ħsiebu meta nkunu qed nirranġaw it-toroq tagħna.  Waħda mill-karatteristiċi tat-toroq tagħna hi l-ilmijiet li jkun hemm fit-toroq tagħna meta tagħmel ftit xita. 

    Illum kif tagħmel ftit xita qawwija, f’ħafna toroq, ikun impossibli li taqsam ħafna mit-toroq tagħna minħabba l-ilmijiet li jinġemgħu minħabba li fil-maġġoranza tat-toroq tagħna ma għandniex fejn imur dan l-ilma.  Għalhekk l-ilma fi triq imur f’toroq oħra u dan li jġib miegħu l-ilmijiet li jinġemgħu f’ħafna toroq. 

    Din il-problema ser tkompli tikber minħabba li t-tibdil fl-ambjent qed iġib miegħu tibdil fit-temp.  Illum qed naraw estremitajiet.  Jew sħana esaġerata jew meta tagħmel ix-xita ikollna kważi għargħar.  Min qed jaħseb li dawn l-affarijiet huma biss tal-mument sejjer żball.  Illum nafu li dan ser jibqa’ u jiżdied.

    Li nibqa’ skantat kif l-inġiniera tagħna kienu jieħdu ħsieb ta’ din il-problema fi żmien il-Kavallieri u llum le.  Il-Belt Valletta hi xempju ta’ dan.  F’kull kanturiera l-Kavallieri kienu għamlu 4 spralli – wieħed f’kull kantuniera biex l-ilma jinġabar fit-triq stess.  Iżda xi għorrief kienu ddeċiedew li meta kienet ingħatat kisja tarmac, għattejna kollox – anki dawn l-ispralli. 

    Aspett ieħor li dan qed iġib hu bankini għoljin biex l-ilma ma jlaħħaqx.  Dan ġab lill-bankini tagħna post li trid toqgħod attent meta tkun qed timxi għax daqqa għoljin u daqqa baxxi minħabba l-garaxxijiet.  Dan iġib miegħu periklu għal kulħadd speċjalment għax-xjuħ tagħna.  Hu għalhekk li ħafna minnhom tarahom mexjin fit-triq u mhux fuq il-bankina.

    Is-soluzzjoni hi li ma tul kull bankina nagħmlu gandott biex l-ilma tat-triq jgħaddi minnu.  B’hekk ma jkollniex bżonn bankini għolja u jistgħu wkoll ikunu ċatti. 

    Biss sfortunatament l-affarijiet f’xi lokalitajiet jidher li dawn ma narawhomx u kull fejn kellna dawn il-gandotti neħħejnihom.

    Il-landier

    Dan l-aħħar saret esibizzjoni fis-Suq tal-Belt fejn kien hemm nies li qed juru kif ċerta affarijiet jistgħu jissewwew.  Xi ħaġa li llum insejnieha kważi għal kollox.  Illum ix-xejra hi uża u armi.  Anki jekk l-oġġett ikun għadu jaħdem, wara ftit xorta armi u ixtri ieħor ġdid.

    Din l-esibizzjoni fakkritni fil-landiera li kienu jiġru fl-ibliet u rħula tagħna biex in-nies ikunu jistgħu jsewwu l-affarijiet.  Bħal-landier kellna ħafna nies oħra fosthom skrapan li kienu jduru u jsewwu ż-żraben tan-nies fit-toroq tagħna.  

    Sfortunatmant dan spiċċa.  U filwaqt li dejjem nitkellmu dwar l-ambjent ninsew il-ħsara li qed issir lill-ambjent meta l-ħin kollu narmu l-affarijiet.  Ħafna drabi ninsew li biex niproteġu l-ambjent hemm bżonn li nieħdu ħsieb dawk imsemmija 3 R – Reuse, Repair u Recycle.  Ninsew li ir-riċeklaċċ hu l-aħħar ħaġa għaliex l-oġġett l-ewwel għandna nużawh kemm il-darba, wara jekk ikun hemm bżonn insewwuh u fl-aħħar nibgħatuh għar-riċeklaċċ. 

    Kompetizzjoni (iii)

    Il-problema li ħolqot id-deċiżjoni tal-Qorti Kostituzzjonali għadha magħna għalkemm issa ttieħdu l-ewwel passi biex din tissolva.  Il-problema kienet li l-Uffiċċju tal-Konsumaturi, minħabba din id-deċiżjoni ma tistax timponi multi għal min jikser il-liġi tal-kompetizzjoni.  Il-Gvern ipprepara emendi fil-liġi preżenti biex tissolva din il-problema.  Bħala preparamenti kien hemm konsultazzjoni pubblika fejn kulħadd kellu dritt li jagħti l-opinjoni tiegħu.  Hi ħasra li minkejja li kien hemm konsultazzjoni pubblika, xorta ma kienx hemm dibattitu pubbliku fil-medja tagħna.  Sfortunament, bħal ma jiġri s-soltu, dawk li m’għandhomx libsa politika, ftit li xejn jingħataw inportanza mill-medja Maltija. 

    L-Għaqda tal-Konsumaturi ressqet il-kummenti tagħha.  Dawn ser inżuru ftit minnhom speċjalment dawk li l-aktar huma importanti.  Wieħed mill-aspetti li llimita t-tibdil li kien meħtieġ kien li biex dan l-Uffi    ċċju jerġa’ jkollu s-saħħa li jimponi multi jrid ikun hemm tibdil fil-Kostituzzjoni – tibdil li milli jidher kienu jafu li mhux ser ikollu s-support meħtieġ minħabba l-ambjent politiku tal-lum.  Hu għalhekk li, meta jidħlu dawn it-tibdiliet, ser tkun il-Qorti li tibda tiddeċiedi l-multi. 

    Għalija din hi limitazzjoni kbira.  Hemm żewġ aspetti li jillimitaw din is-soluzzjoni.  L-ewwel għandek id-dewmien li ser ikun hemm.  Il-Qrati qatt ma kienu ddisinjati biex ikunu istituzzjoni li jieħdu deċiżjoni mil-lum għal għada.  Dan minħabba li l-Qrati x-xogħol prinċipali tagħhom hu li jagħrblu sew dak li jkun ġara u jaraw jekk dan sarx skont il-liġi. 

    Fit-tibdil kien hemm attentat biex jillimita dan id-dewmien.  Fosthom hemm issuġġerit li meta jkun hemm appell, dan għandu jinstema fi żmien tlitt xhur. Il-problema hi ma hemm xejn li jgħid x’jiġri jekk il-Qorti tal-Appell ma tasalx għal deċiżjoni fi tlitt xhur.  Għalhekk dan is-suġġeriment hu qiesu kannol mingħajr irkotta.

    Għalkemm ma naqbilx fid-dewmien li jiġi iġġenerat fil-Qorti għal kwalunkwe kawża, fil-qasam tal-kompetizzjoni dan id-dewmien hu aktar serju.  Dan għaliex min ikun qed jikser il-liġi tal-kompetizzjoni, żgur li jkun qed ikabbar il-profitti tiegħu minn fuq dahar il-konsumaturi u n-negozji li jaħdmu skont il-liġi.  Għalhekk aktar ma jitwal iż-żmien biex tittieħed deċiżjoni, aktar ikun jaqbel għal min jikser il-liġi.  Aktar ma tkun kbira l-kumpanija li tkun qed tagħmel abbuż aktar ikunu l-profitti mhux skont il-liġi li tagħmel.

    It-tieni raġuni għaliex ma naqbilx li l-multi jiġu imposti mill-Qorti hi għaliex il-kompetizzjoni biex tiġi sgurata irid li t-telf li jkunu qed jagħmlu sew il-konsumaturi u sew azjendi li jkunu qed jimxu skont il-liġi u t-telf għall-ekonomija in ġenerali għandhom jingħataw importanza kbira fid-deċiżjoni.  Dan hu l-aspett ekonomiku aspett li l-Qrati mhux ippreparati għalih.  Dan in-nuqqas ġej għaliex il-Qrati huma istituzzjoni li qegħdin hemm biex iħarsu l-aspett legali.  Għalhekk il-liġijiet tagħna huma iddisinjati biex jaraw li l-akkużat issir ġustizzja u ma jkunx ikkundannat fuq xi ħaġa li ma jkollux tort.  Biss l-aspett li semmejt ma jidhirx fil-liġijiet – fl-opinjoni tiegħi nuqqas kbir.   

    Bħal ma ktibt, sfortunatament dan in-nuqqas ser jibqa’ hemm minħabba l-piki politiċi.  Li kieku nneħħu dan ma kien ikun hemm l-ebda diffikulta’ li tinbidel il-Kostituzzjoni u l-affarijiet jimxu bħal kif jimxu fil-maġġoranza tal-pajjiżi oħra.  Fuq kollox il-liġijiet qegħdin hemm mhux biex jillimitaw il-ġustizzja iżda biex fil-kuntest reali jiggwidawna biex filwaqt li nħarsu l-interessi tagħna ma nkasbrux dawk ta’ ħaddieħor.

    Simili

  • Agħżel storja li tixtieq tikkummenta dwarha u agħfas fuq il-ħolqa "ikkummenta" li tinsab taħt l-artiklu.

    Wara dan tinfetaħlek tieqa fejn tintalab tirreġistra. Agħfas fuq "irreġistra" u imla d-dettalji kif mitlub. Importanti li kull dettall imdaħħal ikun korrett. Minkejja li tintalab timla indirizz tal-imejl li huwa eżistenti u mhux fittizju, inti xorta tista' tikkummenta b'mod anonimu.

    Wara li tibgħat id-dettalji tiegħek, se tirċievi imejl fuq l-indirizz li rreġistrajt bih. F'din l-imejl se tirċievi security code.

    Ikkupjah u daħħlu fit-tieqa tar-reġistrazzjoni. Din hija proĊedura li ssir darba.

    Minn hemm 'il quddiem tkun tista' tikkummenta fuq kull artiklu bin-nom-de-plume tal-għaໝla tiegħek. Jekk issib xi diffikultà tiddejjaq xejn tikkuntattjana fuq 2590 0288.

Kummenti: 0